Đầu tháng ba, anh bạn cùng ngành mình hân hoan gửi thư mời mọi người đi dự lễ bảo vệ luận án PhD và tiệc sau bảo vệ vào giữa tháng 4. Vài ngày sau, thủ tướng mới của Phần Lan sau khi đi Mỹ hai tuần về họp khẩn cấp cùng các bộ ngành và quốc hội để ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia khi lượng ca nhiễm corona tăng đột biến mỗi ngày. Ngay sau quyết định này, trường đại học của mình gửi thư yêu cầu tất cả mọi người phải làm việc từ nhà và không ai được quyền đến văn phòng nếu không xin phép.

Giãn cách xã hội đồng thời với quyết định đóng cửa trường đại học làm cho anh bạn hụt hẫng phải gửi thư xin hủy đại tiệc sau bảo vệ và nhắn có gì sẽ làm bù sau. Một tháng trôi đi đến ngày bảo vệ mà không thấy có tin gì. Cuối cùng trường quyết định cho anh này bảo vệ luận án online. Khi đó giáo sư hướng dẫn ở Vaasa, một thành phố xa Helsinki cả mấy trăm km và giáo sư phản biện là một giáo sư nổi tiếng trong ngành mình ở bên Mỹ.

Đợt đó nghe Dani mời được giáo sư này qua mình thấy cũng vui lắm vì chưa bao giờ được gặp. Nhưng lúc đó có vấn đề là mình mới sinh con được 1 tháng nên khó mà đi nghe được. Nên suy cho cùng Dani bảo vệ online lại giúp mình được nghe từ đầu đến cuối mà chỉ cần ở nhà cho con bú bình thường.

Trường mình họp hành bảo vệ hiện giờ đều qua hệ thống Microsoft Teams. Đầu tiên cô thư ký sẽ gửi thư thông báo ngày giờ và gửi một đường link cho tất cả mọi người trong khoa. Ai muốn nghe thì chỉ cần đăng nhập vào Teams và nhấn vào link đó. Bảo vệ online như vậy thì chỉ có 3 Mic và video của các nhân vật chính được mở. Tất cả những người tham dự khác đều phải tắt đi.

Người bảo vệ có 15 phút để thuyết trình dùng slides của mình. Sau đó giáo sư phản biện sẽ tóm tắt lại nội dung luận án rồi ra câu hỏi. Quá trình này kéo dài khoảng 45 Phút. Sau đó giáo sư hướng dẫn sẽ hỏi những người tham gia xem ai có câu hỏi gì thì có thể đợi lượt bật mic hoặc có thể viết ngay câu hỏi vào phần chat. Điều này phá vỡ quy tắc truyền thống về bảo vệ luận án ở Phần Lan đó là người tham dự thường nên giữ im lặng và không hỏi gì cả.

Mình nghĩ không khí thân mật của bảo vệ online làm cho các bên chia sẻ cảm xúc nhiều hơn. Trước đây mình có đi xem một buổi bảo vệ PhD cũng ở trường mình thấy nó trang trọng hơn và có vẻ căng hơn một chút. Thêm nữa là mọi người có mặt đều phải mặc quần áo trang trọng. Sau bảo vệ thì có chút champaign cho mọi người. Bảo vệ online thì không có màn đó.

Một điểm hay nữa của bảo vệ online đó là người ta có thể mời nhiều người và ở khắp mọi nơi trên thế giới. Bạn có thể biết được ai tham gia, bao nhiêu người tham gia và cuối buổi còn có câu hỏi và chúc mừng. Bảo vệ như vậy cũng giúp những người ở nhà trông con như mình vẫn có cơ hội theo dõi từ đầu tới cuối.

Dani bảo vệ đầu tháng 5 và Ceny bảo vệ đầu tháng 6 đều qua hình thức này. Hai người là tiên phong trong trường mình. Cuối buổi bảo vệ Ceny còn có chồng và con trai kết nối chào mọi người và chúc mừng mẹ khá là dễ thương. Ceny nói sau bảo vệ sẽ order đồ ăn về nhà để ăn mừng một ngày quan trọng của cuộc đời. Mọi người cùng cười và chúc mừng cô thêm một lần nữa trước khi rời phòng chat.

Vậy là hai người bạn học thân đã tốt nghiệp, không biết đến lượt mình sẽ được bảo vệ bằng cách nào đây và liệu lúc đó corona đang ở đâu?