Trước đây mình có viết một bài giới thiệu về trường đại học Aalto nên giờ chỉ muốn chia sẻ với mọi người một vài hình ảnh mới ở đây nhân dịp chồng mình đi trả sách và mấy mẹ con được ké theo xem đàn vịt đi bộ tập thể dục ở công viên trường 🙂

Đại học kinh tế Aalto

Mùa thu năm 2018, cả thủ đô háo hức ăn mừng hoàn thành tuyến Metro xuyên biển phía Tây Helsinki (thành phố Espoo nơi mình sống :)), trong đó đại học Aalto được dành hẳn một bến riêng. Từ bến metro này bạn có thể đi rất nhanh tới hai trung tâm mua sắm lớn nhất Espoo. 10 phút là tới Kamppi – trung tâm Helsinki. Đó là chưa kể mạng lưới xe bus đi tới các khu vực lân cận không có metro. Mình nghe chồng mình nói họ còn đang làm đường xe điện đi quanh trường đại học nữa.

Những ngày đầu mới khai trương metro mình có đi qua đây vài lần tưởng họ chỉ làm một chỗ nhỏ cho Rkioski thôi. Bẵng đi sau một năm cánh bên tay trái toà nhà chính và nằm ngay trên đường lên metro đã được xây xong cửa kính bóng loáng. Toà nhà mới này là toà nhà của trường kinh tế Aalto mới được chuyển từ trung tâm Helsinki xuống đây. Vậy là tất cả các trường thành viên của Aalto giờ đã được quy về một mối. Ông giáo sư trường mình nói đùa là giờ Aalto là đại học của Espoo rồi vì tất cả các trường đều nằm ở thành phố này mặc dù xuất xứ trước đây tên các trường thành viên đều có chữ Helsinki nằm ở trước.

Quảng trường từ metro đi lên và những dịch vụ mới đều nằm trong đây

Nối giữa đường lên metro và toà nhà mới là một trung tâm dịch vụ nhỏ trong đó có 3 chợ, vài nhà hàng, quán cà phê, một cửa hàng rượu Alko và một hiệu thuốc. Tầng trên là một phòng gym hiện đại và văn phòng cho thuê. Chồng mình lên đây học thạc sỹ 10 năm trước cả khu chỉ có một cái chợ Alepa nhỏ và một cái grilli bán burger. Đời sống sinh viên khi đó giản dị lắm từ ăn uống đến học hành giải trí quanh campus. Giờ đây nhìn mọi thứ sành điệu quá có vẻ không quen. Khi campus có nhiều dịch vụ hơn, nó hối thúc sinh viên tiêu tiền bất cẩn hơn. Mình có đứng quan sát một lúc mọi thứ trong lúc đợi chồng mua cà phê nên cũng hiểu ý của chồng. Thực tế những năm gần đây con số những người trẻ Phần Lan bị vỡ nợ tín dụng đã tăng lên rất đáng lo ngại.

Một góc quán cà phê mới mở

Lúc mới tới hai vợ chồng thấy ba bạn thanh niên trẻ vừa bước ra từ thư viện đi thẳng tới bãi đỗ xe rồi lên xe Audi Q5 để đi. Cạnh đó là một chiếc Audi loại thấp hơn một chút và còn lại toàn là xe xịn hơn nhà mình (thực ra xe nhà mình chỉ hai năm nữa thôi là liệt vào hàng vintage :))). Phải nói sinh viên thời nay khác trước thật. Nhiều người ở nhà mới đi xe xịn còn hơn cả những người đi làm.

Sinh viên người Phần Lan đi học miễn phí, hàng tháng nhận tiền hỗ trợ từ Kela, nhà cửa cũng được hỗ trợ nên họ thường không phải ở nhà sinh viên hoặc có thì sẽ ở những chỗ xịn và đắt tiền hơn nhiều so với sinh viên quốc tế. Ngày nay sinh viên còn có khoản student loan cực kỳ rộng rãi được nhà nước bảo đảm, lãi suất thấp mà ra trường 2 năm sau mới bắt đầu phải trả. Tốt nghiệp đúng hạn còn được giảm 40% nợ nữa.

Bởi những chính sách này nên nhiều người cứ làm sinh viên mãi cho đến khi hết tuổi trợ cấp mới thôi. Tuy nhiên mới đây Yle News đưa tin về cuộc sống một nhân viên bình thường của họ ở Helsinki có một tình tiết khá thú vị đó là cô này và chồng khi đó còn là bạn trai đã mượn hai cục student loan rồi gửi tiết kiệm thay vì dùng để chi tiêu và ngay khi ra trường có việc làm, họ đã có ngay một khoản tiền mặt để mua nhà. Không có tiền tiết kiệm là một trong những rào cản lớn cho người trẻ ngày nay để tiếp cận với khoản vay mua nhà từ ngân hàng. Mình thấy đây là một tính toán khá bất ngờ và hay.

Trường đại học elite, nhiều sinh viên cũng có vẻ cũng xuất thân từ elite. Con gái và con trai CEO ở startup cũ chồng mình làm việc học Aalto. Cô giáo trường mầm non của con gái mình cũng có hai cô con gái học Aalto. Hai gia đình này đều có nhà cửa ở những khu vực đắt đỏ của thành phố. Mình nói điều này không phải bởi ganh tỵ nhưng muốn nhấn mạnh một thực trạng ở các nước hiện giờ đó là khi khoảng cách thu nhập càng gia tăng, càng khó cho con em của những người thu nhập thấp có thể đỗ vào những trường tốt ngay cả ở một nước công bằng xã hội gần như cao nhất thế giới như Phần Lan.

Ngày trước lúc đi học ở Hàn Quốc gặp mấy cô bạn chỉ bằng tuổi mình mà toàn ở nhà riêng một mình ở Gangnam hàng năm đi du lịch khắp nơi trên thế giới. Trong khi đó một anh bạn Hàn Quốc mình quen từ tỉnh lên học trên Seoul không nói nhiều tiếng Anh được nhưng phải học rất chăm chỉ để có học bổng. Buổi tối thì phải làm nhiệm vụ dân quân đi quanh trường để giám sát và có thêm tiền ăn học. Hôm trước về nói chuyện với cháu gái đang đi du học ở Úc cấp ba học Nguyễn Thượng Hiền nó bảo bạn bè con hầu như đi du học hết rồi. Chắc phải có số liệu dẫn chứng nhưng như mình thấy hiện nay cạnh tranh về cơ hội giáo dục và thăng tiến trong xã hội không còn bằng thời kỳ của mình tầm 10 năm trước nữa.

Chú chim kiêu hãnh đi lại mà không sợ người gì cả

Lan man xã hội một chút giờ trở lại trường Aalto. Toà nhà mới và những khu vực cũ được đập đi xây lại sẽ tiếp tục xuất hiện vào những năm tới. Là một trường đại học hàng đầu Phần Lan, campus của Aalto sẽ không làm bạn thất vọng. Điểm mình rất thích ở đây đó là những toà nhà gạch đỏ dù không cao chót vót và khá khiêm nhường nhưng bên trong lại rất đầy đủ tiện nghi và hiện đại hơn so với một vài trường đại học nước ngoài nổi tiếng mình từng qua. Về mặt thiên nhiên ở đây thì khỏi phải nói một màu xanh mướt cực kỳ dễ chịu. Đi bộ vòng vòng một lúc là ra tới biển và rừng. Mình ít thấy trường nào có thiết kế hài hoà giữa thiên nhiên và kiến trúc như vậy. Mấy bé nhà mình đến đây chỉ đi bộ vòng vòng thôi mà mãi không muốn về nhà.