Một bé gái Phần Lan xuống xe cùng với bố rất nhanh vì có vẻ ông bố đang khá vội. Cô bé vừa lếch thếch đi theo bố, vừa cố ngoái lại nói với bác tài xế kiitos hei hei (cảm ơn và chào bác nhé). Cô bé trong bộ quần áo mùa đông màu hồng dành cho các bé gái với khuôn mặt trắng hồng và giọng nói dễ thương làm tôi bật cười rồi ngẩn ngơ mãi trên đường về nhà.

Photo: Internet

Nếu bạn ở Phần Lan lâu bạn sẽ chẳng cảm thấy xa lạ gì với điều này. Từ siêu thị, bến tàu, xe điện, xe bus người ta đều nghe thấy moi moi, hei hei, moika, heipa, kiitos, kitty… những từ ngữ dùng để chào hỏi, cảm ơn và tạm biệt. Mỗi lần nghe thấy những từ đó, bạn cảm giác như mình được chào đón ở nơi này và rồi tự thân mình cũng học cách nói những từ đó nhiều hơn với người bản xứ. Tất nhiên cũng có những khi gặp phải những người làm dịch vụ không tốt lắm, nhưng đa số là tôi cảm thấy dễ dàng khi nói xin chào và cảm ơn ở nơi đây.

Sau một năm ở Phần Lan, cái cảm giác khi đến một vài nước Đông Âu đặc biệt là Nga trở nên thật kỳ lạ. Ở sân bay Nga tôi ở đây 2 lần mỗi lần 23 tiếng nên có đi lại các shops rồi nhà hàng tương đối, nhân viên luôn lạnh lùng, không chào và cũng chẳng cảm ơn khi khách mua hàng. Theo thói quen tôi cảm ơn họ, họ lại có vẻ giật mình. Tôi có hỏi cô bạn người Nga của mình, cô trả lời ở Nga giờ là như vậy đó. Lần đầu tiên đến Tallinn lúc đi siêu thị cảm giác nhân viên bán hàng cũng hơi lạnh lùng và không chào hỏi khách.

Đến Đan Mạch sống một tháng thì tôi không gặp phải chuyện như vậy. Có khi người bán hàng vui vẻ nói chuyện thậm chí còn giới thiệu cho chúng tôi nên mua loại pate nổi tiếng của Đan mạch một cách nhiệt tình nữa. Thế nhưng đến Thuỵ Điển, nhân viên phục vụ cũng khá lạnh lùng (dù sao cho đến giờ trong khối Bắc Âu tôi vẫn thấy người Thuỵ Điển khó gần nhất). Nói chung cũng rất tuỳ người nữa, ở đâu cũng vậy có thể ngày đó họ không vui nên cũng khó nhận định, chắc phải ở lâu mới rõ.

Nghĩ đến về Việt Nam, sẽ thật kỳ lạ khi bạn lên xe bus và chào bác lái xe bus và nói lời cảm ơn khi nhận vé. Tất nhiên bạn cũng chẳng nhận được gì từ phía người bán vé thường là một cái hất hàm và hỏi trống không vé gì đây (xe bus ngoài Hà Nội thôi nhé, vì trong nam tôi chưa có dịp đi)? Rất ít các siêu thị ở Việt Nam đào tạo nhân viên phải chào hỏi khi khách đến quầy thanh toán và cảm ơn khách hàng khi nhận tiền… Ah, nhưng nói đến đây mới nhớ thực ra ở Sài Gòn, tôi nhận được nhiều lời cảm ơn khi mua đồ và đi ăn dù là ở những quán nhỏ ven đường. Ở Hà Nội thì hiếm hoi lắm.

Dù là do văn hoá, giáo dục hay mức độ thoả mãn cuộc sống, đôi khi chỉ một lời chào hay một lời cảm ơn cũng làm cho người đối diện cảm thấy dễ chịu hơn khi làm công việc phục vụ hoặc được phục vụ dù bất kể họ ở nơi đâu. Có khi nào chúng ta nên hào phóng hơn với câu xin chào, cảm ơn và tạm biệt?