Hôm trước hai vợ chồng tôi qua bưu điện nhận hộp quà tặng của chính phủ cho con gái. Ở Phần Lan, mỗi đứa trẻ được sinh ra trong hệ thống bảo hiểm xã hội của Phần đều được tặng một thùng đồ dùng thiết yếu nhất từ lúc mới sinh ra cho đến hơn 1 tuổi.

Thực ra có một lựa chọn khác đó là nhận 140 euros thay vì hộp đồ 8kg này nhưng hầu hết chẳng ai lấy tiền cả. Thứ nhất là giá trị đồ trong hộp nếu phải mua ở ngoài sẽ đắt hơn 140 euros rất nhiều. Chỉ nhìn thấy cái áo mùa đông mà họ tặng thôi, với chất liệu như vậy đã đến cả 100 euros nếu mua ở ngoài rồi, chưa kể quần áo, chăn, đệm, tất, mũ, truyện tranh… Chiếc hộp giấy dùng cho em bé ngủ nếu gia đình không chuẩn bị giường cho bé.
Mỗi năm đồ dùng trong hộp này đều có sự thay đổi về màu sắc và có thể là kiểu dáng nên các bà mẹ thường rất háo hức muốn biết xem trong hộp có gì năm đó.

Photo: kela.fi

Thứ hai, đây là một truyền thống tốt đẹp của người Phần Lan nên ai cũng muốn con cái mình có được một chiếc hộp giấy như thế để khởi đầu cuộc sống. Tôi nghĩ điều này mới đáng trân trọng hơn đối với người Phần. Họ tin rằng món quà này còn giúp những người mẹ đến gần với nhau hơn và động viên cha mẹ chăm sóc con cái tốt hơn. Tất nhiên với những gia đình khó khăn, đồ dùng em bé trong này giúp đỡ họ tiết kiệm thời gian và chi phí mua sắm.

Khi mở hộp ra vợ chồng tôi thấy rất xúc động. Nó thể hiện mỗi con người sinh ra ở đây dù giàu hay nghèo đều được trân trọng và được quyền cơ bản nhất của con người từ khi mới sinh. Thực ra là từ trong bụng mẹ.

Phần Lan là một nước lạnh lẽo, tưởng tượng nếu những đứa trẻ nghèo không có tiền mua những bộ quần áo ấm áp thì chúng có sống sót được không? Sau khi chính sách này ra đời từ năm 1938, tỉ lệ trẻ tử vong sau khi sinh của Phần Lan đã giảm một cách nhanh chóng. Và cũng từ chính sách này, người ta tạo ra thêm một thói quen tốt khác đó là chia sẻ sau khi dùng xong mà chẳng cần lo giữ lại cho đứa sau. Đứa em sẽ lại có một hộp khác. Vì thế người ta thường mang đi cho hoặc bán lại với giá rất rẻ. Có một điểm đó là hình như người Phần Lan rất thích sản xuất và mua nhiều đồ cho trẻ em. Bởi vậy mà ở Phần Lan có rất nhiều cửa hàng quần áo cả mới lẫn cũ cho trẻ nhỏ.

Sinh con ở đây tôi không phải mua nhiều đồ cho con trừ bỉm, tủ đựng quần áo, và xe đẩy. Một chị người Phần gốc Việt đã xin bạn bè cho chúng tôi quần áo cho con đến 2 tuổi. Chị còn dặn tôi đừng có mua đồ gì lãng phí vì em bé lớn rất nhanh và cần thay quần áo liên tục. Thêm vào đó, mỗi lần tôi đi khám bệnh ở trung tâm y tế, có 1 bàn để quần áo đồ dùng trẻ em miễn phí ở đó cho ai cần thì lấy.

Ở nơi này mỗi lần đọc tin về bệnh viện, bà mẹ và trẻ em ở Việt Nam tôi lại thấy chạnh lòng. Trên diễn đàn, có nhiều bà mẹ nói dù gì em cũng không bao giờ để con em mặc đồ second-hand đâu. Cũng khó nói họ bởi ở Việt Nam người ta có nhiều quan ngại quá. Nhưng không biết bao giờ tư tưởng đó mới thay đổi được để người ta có thể chia sẻ và tiết kiệm nhiều hơn.

Đọc thêm: Why finnish babies sleep in cardboard boxes